ฮาโหลน้องๆ ทุกคน กลับมาเจอกันอีกแล้วใน CAMPHUB in focus เจาะเบื้องลึก คุยเบื้องหลัง ทั้งวิธีคิด ประสบการณ์ และแรงบันดาลใจของคนไทยเจ๋งๆ ทั้งที่อยู่ในและต่างประเทศ

TODAY’s focus วันนี้ขออาสาพา CAMPHUBBER ทุกคนมาพูดคุยกับ พี่ป้อง – ชมะนันท์ จันทร์ศรี หรือถ้าบอกชื่อนี้หลายคนน่าจะคุ้นกว่า เจ๊ป้อง ไกลบ้าน ของเรานั่นเอง

เจ๊ป้องเริ่มเป็นที่รู้จักในฐานะแขกรับเชิญของ ไกลบ้าน รายการพาเที่ยวต่างประเทศแบบอารมณ์ดี แถมมีความรู้ติดตัว ที่พาเราทัวร์โดยติวเตอร์ภาษาอังกฤษผู้เป็นที่รักของเด็กไทยอย่าง พี่ฟาโรส แห่ง Farose Academy อยู่ๆ วันดีคืนดี ‘พี่ฟา’ ชักชวน ‘พี่ป้อง’ มาร่วมรายการ ความสนุกสนานจึงบังเกิด!!

ด้วยประสบการณ์การใช้ชีวิตที่ฝรั่งเศสร่วม 20 ปี พี่ป้องจึงบรรยายเรื่องราวของประเทศนี้ได้อย่างถึงพริกถึงขิง จนเราคนดูได้ความรู้แบบสุด แถมหัวเราะไม่หยุดไปกับมุกของสองเพื่อน นอกจากนี้ ตัวตนของพี่ป้องที่ย้ำชัดถึงอุดมการณ์ด้านเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและหลักการประชาธิปไตย ก็ยิ่งส่งให้เด็กรุ่นใหม่ประทับใจในตัวคนไทยสัญชาติฝรั่งเศสคนนี้ไปโดยปริยาย

อย่างไรก็ดี น้อยคนนักที่จะรู้ว่าเบื้องหลังความรักในวิชาประวัติศาสตร์และโอกาสที่ทำให้พี่ป้องหรือเจ๊ป้องได้ ‘ย้ายประเทศ’ ไปอยู่ที่แดนน้ำหอมคืออะไร เพราะงั้นวันนี้ พี่วอร์ม CAMPHUB จะพาน้องๆ ไปหาคำตอบจากเจ๊ป้องพร้อมกัน

ถ้าพร้อมแล้วก็…ไปทัวร์ปารีสกันเลย!!

หลายคนบอกว่าวิชาประวัติศาสตร์น่าเบื่อ มีแต่ท่องจำ แต่พี่ป้องดูไม่ได้คิดแบบนั้นเลย พี่มีมุมมองต่อวิชานี้แบบไหน

จริงๆ ก็น่าเบื่อนะ 5555 ล้อเล่นๆ พี่ว่าวิชานี้จะสนุกไม่สนุกขึ้นอยู่ที่ตัวคน วิชาสายมนุษย์ เราพูดถึงวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ ตัวเนื้อเรื่องจริงๆ สนุกอยู่แล้ว พี่จะพูดแบบนี้บ่อยๆ เพราะพี่มีรุ่นน้องที่เป็นอาจารย์ในสายนี้เยอะ พี่บอกว่า

ถ้าลูกศิษย์เธอเบื่อเนี่ย ปัญหาอยู่ที่เธอนะ เพราะเรื่องที่เธอสอนน่ะสนุกมาก จริงๆ ประวัติศาสตร์สนุกเหมือนนิยายเลย แต่ถ้าเธอสอนมาแล้วน่าเบื่อ คงเป็นเธอที่ต้องพิจารณาตัวเอง 5555

ทำไมพี่ป้องมีความรู้ประวัติศาสตร์เยอะจัง

อาจจะเพราะเราชอบดูงาน ชอบเข้าพิพิธภัณฑ์ ก็เลยมีความรู้ประวัติศาสเข้าไปอยู่ในหัว เวลาอยู่ในรายการ พี่จะพูดถึง ‘ศตวรรษที่…’ ‘ช่วงที่…’ อย่างโน้นอย่างนี้ ส่วนหนึ่งก็มาจากการอ่านแหละ แต่ส่วนใหญ่มาจากการที่เราได้ไปเที่ยว กลายเป็นว่าพอเราได้ไปเที่ยวบ่อยๆ เจอบ่อยๆ เราก็แทบจะไม่ต้องจำเลย

ประเทศฝรั่งเศสส่งเสริมให้คนสนใจประวัติศาสตร์มากกว่าที่ไทยมั้ย

ก่อนจะบอกให้เรารู้อะไรซักอย่าง ที่ฝรั่งเศสจะชอบปูพื้นฐานก่อน ธรรมชาติของคนที่นี่จะต้องบอกว่าเรื่องนี้มีความเป็นมาอย่างไร มีการอธิบายปูมหลังตลอด อย่างในพิพิธภัณฑ์ ก่อนที่เราจะเข้าห้องๆ หนึ่ง เขาจะมีคำอธิบายที่มาที่ไปเสมอและที่ดีมากๆ คือการอธิบายของเขาจะไม่ใช่คำอธิบายเยอะๆ ยาวๆ แต่จะเป็นข้อมูลที่ผ่านการสรุปและสังเคราะห์มาแล้ว เขาสรุปมาแล้วว่าถ้าคุณจะดูงานศิลปะชิ้นนี้ให้เข้าใจ คุณต้องรู้ก่อนว่าบริบทของงานชิ้นนี้ อิทธิพลที่มีต่องานชิ้นนี้คืออะไร ซึ่งการย่อยข้อมูลแบบนี้ พี่มองไม่ค่อยเห็นในประเทศไทยนะ 

ในเมื่อรู้อดีตไปก็กลับไปแก้ไขอะไรไม่ได้ แล้วจะรู้ไปทำไม สนใจปัจจุบันกับอนาคตไม่ดีกว่าเหรอ

สนใจปัจจุบันกันอนาคตก็ดีนะ 5555 แต่ปัญหาคือถ้าเราไม่รู้ว่าปัจจุบันเกิดขึ้นได้ยังไง เราก็คงอธิบายปัจจุบันไม่ได้ ถูกมั้ย

ยกตัวอย่างเรื่องรถไฟความเร็วสูง ถ้าเราสนใจแค่ปัจจุบัน เราก็จะบอกได้แค่ว่า ตอนนี้เกิดอะไรขึ้น อ๋อ ตอนนี้จีนมีรถไฟความเร็วสูงแล้วนะ ไทยเราไม่มี นี่คือการเปรียบเทียบแบบปัจจุบัน ซึ่งได้แค่ Fact แต่ถ้าเราอยากไปให้ลึกกว่านั้น มันก็ต้องเกิดจากการตั้งคำถาม อ้าว แล้วทำไมไทยถึงไม่มีรถไฟความเร็วสูงแบบจีน สุดท้ายเราก็ต้องย้อนกลับไปดูเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์อยู่ดี

เพราะฉะนั้น ถ้าเราสนใจแค่ปัจจุบัน เราอาจจะทำอะไรต่อไปไม่ได้ ได้แต่ยอมรับอย่างเดียว แต่ถ้าเราเรียนประวัติศาสตร์ เราคงได้รู้ว่าเมื่อ 10 ปีที่แล้วเกิดความขัดแย้งทางการเมือง เราจึงเอาบางเรื่องอย่างการคมนาคมที่ควรจะอยู่เหนือการเมืองมาได้รับผลด้วย การศึกษาประวัติศาสตร์ทำให้เราเข้าใจมากขึ้นว่าการที่เราไม่มีรถไฟฟ้าไม่ใช่เพราะเราขาดทรัพยากร แต่มีเหตุผลอย่างอื่นซึ่งส่งผลไปถึงอนาคต ถ้างั้นต่อไปนี้ การตัดสินใจเกี่ยวกับเรื่องขนส่งเราควรจะให้องค์กรอิสระที่ไม่ขึ้นตรงกับรัฐบาลเป็นผู้จัดการดูแลมั้ย เห็นมั้ย ถ้าเอาอดีตมาคิด เราก็จะมีการแก้ไข เราจะได้ไม่ตกรถไฟอีก เหมือนที่คนพูดกัน มันก็มีส่วนจริงที่ว่า เราเรียนประวัติศาสตร์ก็เพื่อไม่ทำให้ประวัติศาสตร์มันซ้ำรอย

อยากให้พี่ป้องแชร์เทคนิค ‘เรียนประวัติศาสตร์ยังไงไม่ให้จำสับสน’

เทคนิคคือพี่จะจำเป็นบล็อก เวลาพี่พูดศตวรรษหรือยุคต่างๆ พี่ไม่ได้พูดให้ดูเก๋ แต่มันคือวิธีจำของเรา เวลาเรานึกถึงยุคอะไรขึ้นมา เราจะเห็นเป็นภาพของบล็อกนั้น อาจจะไม่ใช่ภาพที่ละเอียดมาก แต่อย่างน้อยต้องรู้ว่าในช่วงเวลานั้นเกิดเหตุการณ์สำคัญอะไร 1 2 3 4 เช่น คิดถึงศตวรรษที่ 16 โอเค มันคือเรเนซองส์ เป็นยุคฟื้นฟูศิลปะ พอเรารู้ประมาณนี้ จากนี้มันจะไม่ใช่การท่องจำแล้ว แต่เป็นการวิเคราะห์แทน เช่น พอเราเห็นว่าภาพนี้ถูกวาดในศตวรรษที่ 16 เราก็จะ อ๋อ มีการเล่าเรื่องเทพปกรณัม ก็แน่นอนสิ เพราะศตวรรษที่ 16 เป็นการฟื้นฟูศิลปะกรีกโรมันกลับมา เนี่ยเราเอาประเด็นสำคัญของยุคนั้นที่เราจำได้ มาผนวกกับการวิเคราะห์ ดูเก่งขึ้นมาเลยใช่มั้ย555

เล่าขั้นตอนคร่าวๆ ที่ทำให้พี่ป้องได้ย้ายไปอยู่ฝรั่งเศสให้ฟังหน่อย

มันเริ่มต้นง่ายมากเลย เราเรียนเอกภาษาฝรั่งเศส มีโอกาสไปเรียนต่อที่สวิตเซอร์แลนด์ซึ่งใช้ภาษาฝรั่งเศส แต่เราไม่ชอบสวิสฯ เพราะมันเงียบเกินไป เลยตัดสินใจย้ายมาปารีส หลายคนเวลาตัดสินใจจะมีภาพไว้แล้วว่าชีวิตต้องเป็นแบบนั้นแบบนี้ ซึ่งก็ดี เป็นแรงจูงใจในการใช้ชีวิต แต่พี่ไม่ใช่แบบนั้น พี่คงเหมือนกิ้งก่าที่ปรับตัวในสภาพแวดล้อมต่างๆ ได้ ไม่ได้มีเป้าหมายแน่ชัด 

พอย้ายมาอยู่กับแฟนที่ปารีสก็ถึงจุดที่เราจะต้องจดทะเบียนกัน จดเสร็จก็คิดว่า เอ้า เราอายุ 25 26 ก็ควรจะต้องทำงานสิ ว่าแต่จบวรรณคดีหางานยาก งั้นลองเปลี่ยนสายมั้ย พอเปลี่ยนสายปุ๊บก็ทำงานเก็บเงินเรื่อยมา ถึงจุดหนึ่งที่ยอดกู้ของฝรั่งเศสต่ำ เราก็เริ่มคิดเล่นๆ ว่าจะซื้อบ้าน สุดท้ายก็ซื้อบ้าน ใช้ชีวิตมาเรื่อยๆ พอถึงวันนึงบัตรพลเมืองของเราหมดอายุ 10 ปี พอลองศึกษาดู เฮ้ย คุณสมบัติของเราก็เพียงพอจะเปลี่ยนสัญชาตินี่ ก็เลยเปลี่ยน เห็นมั้ย พี่ใช้ชีวิตเหมือนเป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้ามากๆ555

วัฒนธรมหรือสิ่งไหนในฝรั่งเศสที่พี่ตกหลุมรักจนตัดสินใจใช้ชีวิตที่นั่น

พี่ว่าไม่มีจุดไหนหรอกที่พี่ตกหลุมรัก ถ้าตกหลุมรักก็จะมีการอกหัก นึกออกป้ะ หลายคนที่มาฝรั่งเศสแล้วรู้สึกไม่เหมือนที่คิดก็จะอกหักง่าย แต่อย่างที่บอก เราเป็นคนที่ไม่ได้มีแพสชั่นต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งขนาดนั้น อยู่ง่ายๆ ถ้าไม่ลำบากก็อยู่ได้วะ การเป็นคนแบบนี้ก็ทำให้เราอยู่ได้ไปเรื่อยๆ

ถ้าพูดอย่างนี้แสดงว่าอยู่ที่ไทยลำบากเหรอครับ

5555 ไม่หรอก อาจจะเป็นจังหวะชีวิตด้วย เอาจริงๆ คนเรื่อยๆ แบบพี่ ถ้าอยู่ไทยก็อาจจะแฮปปี้ก็ได้ ถ้าวันนั้นไม่ได้ตัดสินใจมาเรียนต่อที่นี่ เราก็อาจจะรู้สึกดีกับการอยู่ในประเทศไทยเหมือนกัน

ย้ายไปอยู่ต่างประเทศแบบนี้ที่บ้านเป็นห่วงพี่รึเปล่า

พ่อแม่ก็เป็นห่วงในหลายๆ ด้านแหละ แต่พอเห็นว่าเราเริ่มมีการมีงาน เขาก็ไว้ใจ ไม่ได้ห้ามอะไรมากมาย แม่ค่อนข้างให้อิสระกับพี่ ที่สำคัญคือวันหยุดเราเยอะ ก็เลยได้กลับไทยบ่อย บางปีกลับปีละสามหนก็มี

หลายคนขายว่าสวัสดิการที่ยุโรปดีมาก ดียังไงเล่าให้ฟังหน่อย

ตอนนี้ที่ไทย ใครๆ ก็ถามถึงเรื่องสวัสดิการ พี่ว่ามันมาถึงจุดที่คนไทยเริ่มตระหนักแล้วว่าการที่ทำงานแทบตาย แต่สุดท้ายไม่รวยเป็นเรื่องแปลก เอาจริง ไม่ใช่เพราะคนไทยเงินเดือนน้อยนะ เพื่อนที่ไทยบางคนเงินเดือนสูงกว่าพี่อีก แต่ที่บางคนไม่มีเงินซื้อนู่นซื้อนี่เป็นเพราะว่าที่ไทยมีค่าปัจจัยพื้นฐานบางอย่างที่สูงมาก ค่ารถที่ไทยแพงมาก ดอกเบี้ยที่ใช้กู้ยืมเพื่อซื้อบ้านก็สูง แล้วก็ดูเหมือนจะยังไม่มีการจัดการระบบตรงนี้ที่ดี ในขณะที่ฝรั่งเศสมีการแทรกแซงของรัฐเพื่อควบคุมไม่ให้ค่าปัจจัยสี่สูงเกินไป

ที่เห็นชัดๆ เลยคือเรื่องของสุขภาพ เมื่อก่อนตอนอายุน้อย เราก็ไม่ค่อยได้คิดถึงเรื่องพวกนี้ คิดตลอดว่า ทำไมต้องหักเงินเราไปทุกเดือนเพื่อเป็นค่าภาษี แอบเสียดาย555 แต่พอเริ่มอายุมากขึ้น ร่างกายเริ่มสึกหรอ มีผ่าตัดบ้าง กลายเป็นว่าเราไม่เสียเงินซักบาท แถมไม่ต้องยื่นบัตรอนาถาหรือบัตรคนจน นึกออกมั้ย ไม่ได้ลดความเป็นมนุษย์ของเราเลย

คนไทยบ่นเรื่องชั่วโมงทำงานเยอะมาก ที่ฝรั่งเศสมีปัญหาแบบนี้มั้ย

กฏหมายฝรั่งเศสห้ามทำงานเกิน 35 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ แต่คำว่าห้ามก็ไม่ถึงกับห้ามซะทีเดียว มีทำเกินบ้าง แต่จะเพิ่มวันหยุดให้สอดคล้องกัน แล้วที่ฝรั่งเศสแทบจะไม่ทำงานผ่านแอปพลิเคชั่นแชทเลย อาจจะมีบ้างที่เป็นการแจ้งเรื่องสำคัญ เช่น วันนี้อย่าลืมหยุดนะ พรุ่งนี้มีอีเวนท์นะ แต่จะมาสั่งงานทาง LINE หรือ WhatsApp คือไม่มี ที่สำคัญคือเขาจะไม่มีการแจ้งเรื่องงานหลังชั่วโมงทำงาน อันนี้ถือว่าเป็นมารยาทสำคัญ 

พี่ว่าการที่ไทยเราทำแบบนี้ไม่ได้ เป็นเพราะไทยไม่มีสหภาพแรงงาน เราจะได้ยินเสมอว่าบริษัทนี้จัดการคนได้ดี บริษัทนั้นดูแลพนักงานไม่ดี คำถามคือทำไมเราทำให้ดีเหมือนกันทุกบริษัทไม่ได้ ด้วยความที่ฝรั่งเศสมีสหภาพแรงงาน ทุกอย่างจึงมีการผลักดันให้เป็นกฎหมายได้ง่ายกว่า อย่างล่าสุดก็มีคนบางกลุ่มเสนอว่าให้เหลือชั่วโมงทำงานแค่ 32 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ได้มั้ยด้วยนะ

อย่าลืมแอดไลน์ @CAMPHUB

แล้วประเทศนี้มีข้อเสียบ้างรึเปล่า

แหม มันก็มีเยอะ ถ้าไม่มีเลยก็กลายเป็นสวรรค์สิคะ555 อย่างที่ปารีส พี่ว่าปัญหาที่ใหญ่ที่สุดคือเรื่องของความปลอดภัย ต้องเข้าใจว่าที่นี่ไม่ได้มีตำรวจเยอะ เราเองเคยโดนจี้มากับตัว พี่ก็บอกโจรว่าเอาไปเลย ให้โทรศัพท์ไปเลย แต่ตอนนั้นยังมีสติก็เลยบอกโจรว่าจะเอาโทรศัพท์ไปก็ได้ แต่ขอซิมการ์ดไว้ได้ไหม555 แล้วคือโจรให้ซิมคืนด้วยนะ พูดง่ายๆ ว่าต้องต่อรองกับโจร อะไรแบบนี้ก็ปวดประสาทเหมือนกัน แต่โอเค มันก็ไม่ได้ไม่ปลอดภัยถึงขั้นว่าต้องใส่เสื้อเกราะมองซ้ายมองขวาอะไรขนาดนั้น เพียงแต่เราก็ต้องระวังตัวเองเยอะหน่อย

แม้ตัวจะอยู่ที่ฝรั่งเศส แต่เราก็เห็นพี่ป้องแสดงความคิดเห็นต่อสถานการณ์บ้านเมืองของไทยบ่อยมาก อยากรู้ว่าในมุมมองของพี่ ประเทศไทยตอนนี้เป็นยังไง

พังแน่5555

คือถ้าสังเกตดีๆ พี่แสดงความคิดเห็นทางการเมืองก็จริง แต่บริบทส่วนตัวของพี่คือพี่ออกมาจากประเทศไทยก่อนจะมีความขัดแย้งเสื้อแดงเสื้อเหลืองซะอีก ดังนั้นพี่ก็ไม่ได้มีความรู้เกี่ยวกับเรื่องนักการเมืองของไทยขนาดนั้น เวลาแสดงความคิดเห็น เราจะไม่พูดถึงพรรคหรือตัวบุคคลเลย จะพูดถึงแค่ภาพรวมของสิ่งที่เกิดขึ้นมากกว่า ระบายว่าเรามีความคิดเห็นยังไงต่อแนวคิดหรือประเด็นนั้นๆ เช่น พูดถึงเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น กฎหมายมาตรา 112 เปรียบเทียบฝั่งฝรั่งเศสกับที่ไทยอะไรแบบนี้

แสดงความคิดเห็นมากๆ ไม่กลัวโดนโจมตีเลยรึเปล่า

มันก็กลัวแหละ เราก็เห็นอยู่บ่อยๆ ที่คนไทยโดนกฎหมายบางอย่างโจมตีโดยที่ไม่ได้ทำอะไรผิดขนาดนั้น ถามว่ากลัวมั้ย ก็กลัว มีคนโจมตีมั้ย ก็มี ช่วงแรกโดนด่าเยอะจนเราคิดในใจว่า บ้าป่ะวะ5555  อยู่ดีๆเข้ามาในไอจีแล้วด่า ช่วงแรกพี่ถึงกับทำไอจีเป็น private เลย แต่พออยู่ไปเรื่อยๆ ก็คิดได้ว่า ในเมื่อมีคนติดตามเยอะ เราก็ไม่ควรหยุดใช้พื้นที่นี้ในการแสดงความคิดเห็น เรายังอยากบอกในสิ่งที่เราเชื่อ ช่วงหลังคนที่โจมตีก็คงจะเบื่อแล้วเลิกไปเอง

ถ้าพี่เป็นนายกของไทย เรื่องแรกที่พี่อยากแก้ไขคือ..

ถ้าต้องหยิบอย่างเร่งด่วนมาเรื่องหนึ่งก็คงเป็นระบบการศึกษาและการคมนาคม

พี่ว่าการศึกษาคือการลงทุนระยะยาว ถ้าเรามีการศึกษาที่ดีและทุกคนเข้าถึงการศึกษาได้ ระบบต่างๆของประเทศจะพัฒนาไปเอง ชุมชนที่การศึกษาดีก็จะมีบุคลากรที่ดี แล้วตัวชุมชนก็จะพัฒนาได้ หรือเอาที่เห็นภาพชัดๆ เลยนะ ต้องยอมรับว่าทุกวันนี้เวลาเราเห็นใครหลายคนแสดงความคิดเห็นทางการเมือง เราตั้งคำถามเลยนะว่าเขาผ่านระบบการศึกษาแบบไหนมา นึกออกมั้ย เราเอ๊ะตลอดว่าความคิดแบบนี้ออกมาได้ยังไง พอมานั่งคิดก็เลยรู้ว่า อ๋อ หรือเขาไม่ถูกปลูกฝังให้คิดวิเคราะห์ตั้งแต่เด็ก เราว่าประเทศควรรีบจัดการกับพื้นฐานตรงนี้โดยด่วน

ส่วนการคมนาคม พี่คิดว่ามันมีความแตกต่างระหว่างเมืองหลวงและชนบทเยอะมาก ลองคิดง่ายๆ ว่าเด็กจบใหม่ได้เงินเดือน 15,000 แต่ทำไมค่าขนส่งสาธารณะสูงมาก เรื่องนี้รบกวนจิตใจเราจริงๆ ยิ่งสมัยที่เราอยู่ไทยนะ บ้านพี่อยู่ไกลถึงวัดเสมียนนารี จากบ้านไปสยามคือใช้เงินเยอะมาก ทั้งที่จริงๆ มันก็ไม่ได้ไกลขนาดนั้น เราต้องนั่งวินมอเตอร์ไซค์ ไปต่อรถเมล์ แล้วยังต้องต่อ BTS อีก ดูสิกว่าจะไปถึงสยาม คือประเทศไทยเป็นประเทศส่งออกอะ แต่ทำไมเรื่องการคมนาคมถึงเป็นแบบนี้ คิดแล้วเศร้า

อยากให้พี่ป้องช่วยให้กำลังใจวัยรุ่นไทยที่ยังต้องทนอาศัยในประเทศนี้หน่อย

พี่ก็ไม่อยากจะบอกว่าเมืองไทยไม่ดีนะ เพราะถ้าพูดแบบนี้ก็คงไม่มีใครอยากจะอยู่แล้ว พี่อยากจะบอกแค่ว่า ตอนนี้โลกมันกว้างมาก ถ้าคุณรู้สึกว่าคุณชอบประเทศไทย คุณก็ต้องสู้เพื่อสิทธิและความต้องการที่คุณสมควรจะได้ แต่ถ้าคุณคิดว่าตัวเองเบื่อหรือเหนื่อยที่ต้องสู้กับอะไรแบบนี้ คุณก็สามารถหนีออกมาได้ ไม่ผิดเลย หรือบางคนลองแล้วไม่ชอบต่างประเทศก็มี ไม่ผิดเหมือนกัน แต่ต้องขอบอกตรงนี้เลยนะว่า คำว่า ‘อยู่ที่ไหนก็เหมือนกัน’ เนี่ยไม่จริง มันจะไปเหมือนได้ยังไง ทางวัตถุต่างกันอยู่แล้ว แต่ถ้าถามว่าที่ไหนดีกว่าหรือแย่กว่าในแง่สภาพจิตใจก็คงเปรียบเทียบกันยาก มันอยู่ที่ว่าน้องเป็นคนแบบไหน น้องชอบอะไร เพราะงั้นก็ถามตัวเองว่าเราแฮปปี้กับชีวิตแบบไหน แล้วก็ลองหาทางใช้ชีวิตแบบนั้นดูให้ได้

ฝากข้อคิดให้กับน้องๆ ที่รู้ตัวแล้วว่าอยากย้ายไปอยู่ต่างประเทศ

ทำเลย ทำเลยจริงๆ คนไทยหลายคนชอบกลัวเรื่องภาษา พี่อยากบอกว่าไม่ต้องกลัวเลย พี่เองก็เคยเป็นหนึ่งคนที่คิดแบบนั้น แต่เอาเข้าจริง ถ้าเราไม่เรื่องมากเกินไป ยังไงก็เอาตัวรอด ถ้าคิดนานน่ะไม่ได้ไปหรอก โอเค ก็ต้องหาข้อมูลในระดับนึงแหละ แต่ก็อย่านานมาก ลองเถอะ ชอบไม่ชอบ ได้ไม่ได้ อย่างน้อยก็ได้ประสบการณ์ ไม่ชอบก็เปลี่ยนประเทศหรือกลับไปไทยก็ได้ คิดจะทำอะไรก็ทำไปเถอะ

อาจจะยาวสักนิดกับ CAMPHUB in focus ในวันนี้ แต่มั่นใจเลยว่าน้องๆ คงได้ข้อคิดและเทคนิคดีๆ ไม่มากก็น้อย แล้วก็อย่างที่เจ๊ป้องบอกไว้ อยากทำอะไรก็ลองเลย ไม่ต้องกลัว ผิดได้ พลาดได้ ไม่ชอบก็ไม่เป็นไร อย่ากังวลไป เพราะถ้าไม่ลองวันนี้ เราอาจไม่เสียดายที่หลังก็ได้นะ และถ้าหากใครไม่อยากพลาดข่าวค่ายหรือบทความดีๆ แบบนี้จาก CAMPHUB ก็อย่าลืมแอดไลน์ไว้เลย ที่ @camphub

เอาล่ะ วันนี้พี่ป้อง ไกลบ้าน และพี่วอร์ม CAMPHUB คงต้องขอลาไปก่อน สุดท้ายนี้ ไม่ว่าน้องจะมีความฝันอะไรหรืออยากใช้ชีวิตที่ไหนก็ตาม พี่ๆ CAMPHUB ทุกคนเป็นกำลังใจให้น้องอย่างเต็มเปี่ยม และเราดีใจมากๆ ที่ได้เป็นส่วนเล็กๆ ที่ช่วยให้น้องได้เดินตามฝันและความต้องการของตัวเอง

สู้ๆ นะทุกคน :)

อย่าลืมแอดไลน์ @CAMPHUB

CAMPHUB in focus พี่ป้อง ชมะนันท์ จันทร์ศรี (Instagram)
สัมภาษณ์ พี่วอร์ม CAMPHUB
เรียบเรียง พี่ปาล์มมี่ CAMPHUB
ตรวจทาน พี่ฟิวส์ พี่แก๊ป CAMPHUB
กราฟิก พี่ไผ่ CAMPHUB

The post ชวนคุยกับ ‘พี่ป้อง ไกลบ้าน’ ถึงความเชี่ยวชาญในวิชาประวัติศาสตร์ และโอกาสเมื่อวัยรุ่นไทยอยากย้ายประเทศ appeared first on CAMPHUB.

สวัสดีค่ะน้องๆ กลับมาเจอกันอีกแล้วใน CAMPHUB in focus เจาะลึกเรื่องราวของคนเจ๋งๆ ในสังคม ว่าเขามีวิธีมองโลกยังไง เขาเคยทำอะไรมาบ้าง และอะไรคือเคล็ดลับที่ทำให้เขาโดดเด่นในสิ่งที่ตัวเองกำลังทำอยู่

TODAY’s focus วันนี้จะพาน้องมาคุยกับ ป้าป้อม หม่อมหลวงขวัญทิพย์ เทวกุล หรือที่เรารู้จักกันดีในนามเชฟป้อมแห่งรายการมาสเตอร์เชฟนั่นเอง น้องๆ คนที่สงสัยว่ากว่าป้าป้อมจะมายืนจุดนี้ เขาต้องผ่านอะไรมาบ้าง หรือกว่าป้าป้อมจะหาเส้นทางอาชีพ และแพชชั่นในการทำอาหารเจอมันมีอะไรเกิดขึ้นระหว่างทางบ้าง พี่แบมจะพาน้องๆ ไปพูดคุยกับป้าป้อมกัน มาเริ่มกันเลย

อย่าลืมแอดไลน์ @CAMPHUB

สวัสดีค่ะคุณป้า ป้าป้อมแนะนำตัวหน่อยค่ะ

สวัสดีค่ะ หม่อมหลวงขวัญทิพย์ เทวกุลนะคะ ตอนนี้เป็นกรรมการในมาสเตอร์เชฟประเทศไทย และทำรายการทำอาหาร “ครัวชั้นสูง” ทางยูทูบค่ะ

อย่างแรกเลย แบมอยากรู้ว่าเมื่อย้อนกลับไปตอนเด็ก อะไรที่ทำให้ป้าป้อมสนใจในการทำอาหารหรอคะ

ไม่ได้สนใจเลย แต่เป็นภาคบังคับจากครอบครัวจนทำให้เรานึกว่าเด็กผู้หญิงทุกคนบนโลกนี้ต้องเจอแบบเรา ไม่เคยคิดว่าครอบครัวเราให้ความเข้มข้นขนาดไหน 

จริงๆ แล้ว เราโดนบังคับแต่เด็ก ซึ่งตอนนั้นไม่รู้ตัวว่าชอบหรอก แต่เราก็ทำได้ และยิ่งตอนหลังๆ เนี่ยมันมีความรู้สึกว่า คนอื่นพูดแล้วเรารู้ แต่ก็ไม่ได้คิดว่าตัวเองรู้มากกว่าคนอื่น นึกว่าทุกคนบนโลกนี้ก็รู้เหมือนเรา แต่ในที่สุดก็มาเข้าใจว่าสิ่งที่ครอบครัวเคี่ยวเข็ญเรามา ทั้งอาหารไทย ทั้งฝรั่ง อะไรทั้งหลายเนี่ย มันทำให้เรามีความรู้เรื่องอาหาร เรื่องการครัว และประสบการณ์ตรงนี้

แล้วการฝึกทำอาหารของป้าป้อมในตอนนั้น เคยคิดไหมคะว่าจะมาทำเป็นอาชีพเลย

ไม่คิดจะทำเป็นอาชีพเลยค่ะ เพราะว่าได้เรียนทำอย่างอื่นอีกหลายอย่าง ไม่ว่าจะไปร้องเพลง การใช้เสียงทั้งหลาย ไปเรียนรัฐศาสตร์ จบรัฐศาสตร์ เพราะไม่ได้คิดจะอยู่ในครัว เรื่องเรียนก็ไม่ได้คิดว่าจะมาทำอาหาร สิ่งที่เรารู้ เรารู้มันอยู่แล้ว ไม่รู้จะไปเรียนมันทำไม เพราะเคยไปเทคคอร์สแล้ว แต่ก็ยังเพิ่มพูนนะคะในส่วนที่เราไม่รู้เนี่ย คนเราความรู้มันไม่มีวันเต็ม

ตอนนั้นเรียนรัฐศาสตร์ สาขาสังคมวิทยามนุษยวิทยา ที่จุฬาฯ ซึ่งจริงๆ แล้ว ถามว่าเราทำอะไรที่ตรงกับสิ่งที่เรียนมาไหม มันไม่ตรงสายวิชาชีพหรอกนะ แต่สิ่งที่เราเรียนมาเนี่ย สอนให้เราคิดเป็น จัดการเป็น รับมือกับผู้คน รับมือการทำงาน และจัดระบบการทำงานเป็นมากกว่า

แล้วไปมายังไง ถึงได้ไปเรียนที่รัฐศาสตร์ จุฬาฯ หรือคะ

ตอนนั้นการสอบเข้าจะเลือกคณะก่อนแล้วจึงสอบ จริงๆ อยากเลือกบัญชีเพราะเรียนศิลป์คำนวณ แต่ว่าปีนั้นเนี่ยเขาไปตัดโควตาให้กับคนที่เรียนวิทย์ได้ที่นั่งมากกว่าศิลป์คำนวณ ซึ่งบัญชีจุฬาฯ เนี่ยรับศิลป์คำนวณแค่ 125 คน ในขณะที่สายวิทย์ได้ 250 คน แล้วสุดท้ายเราก็เลือกด้วยความขี้เกียจ ไม่ใช่คนขยันเลย ก็เลยเลือกกลุ่มวิชาที่เหมือนๆ กันมาคือรัฐศาสตร์สองอันดับ แล้วก็มาครุศาสตร์ นิเทศศาสตร์

ในมหาลัยก็ไม่ใช่เด็กเรียน แต่ไม่เคยได้เอฟนะคะ เป็นคนที่เรียนได้ผ่าน แต่ไม่ได้เก่งขนาดเกียรตินิยมหรืออะไร สิ่งที่ได้ก็คือเล่น ทำกิจกรรม เช่น เล่นกีฬาหลายๆ อย่าง บอกแล้ว การเรียนไม่เท่าไหร่ กิจกรรมดีมาก

พอจบออกมา ป้าป้อมได้ทำงานเกี่ยวกับอะไร แล้วจุดไหนที่วกกลับเข้ามาสู่วงการอาหาร

ตอนจบใหม่มาทำงานบริษัท เป็นงานออฟฟิศ ซึ่งก็ไม่ตรงอีก ตอนนั้นทำพวกอุปกรณ์ไอทีสำหรับการใช้ในสำนักงาน แล้วก็ได้ศึกษาผลิตภัณฑ์ในแนวสำนักงาน สิ่งที่ทำไม่ได้เกี่ยวกับรัฐศาสตร์เลย ก็ต้องเรียนรู้ทุกอย่างใหม่หมด แล้วหลังจากนั้นก็ออกจากงานไปแต่งงานและต้องไปอยู่ต่างประเทศ กลับมาอีกทีก็เข้าทำงาน แต่คราวนี้มาเป็นตำแหน่งที่ดูแลกิจกรรมใดๆ ที่เกิดในออฟฟิศ หรือ Office Manager 

ที่ทำให้สนใจเรื่องอาหารอีกที คือตอนไปอยู่ต่างประเทศ มันทำให้เรารู้ว่าเราอยากกินอะไร มันเป็นภาพย้อนกลับมาในสมอง เหมือนกรอเทปกลับมาเลย ว่าเราเคยทำอะไร พอจับปุ๊บ ก็ทำได้หมดเลย ทีแรกนึกว่าแค่ทำให้ชีวิตตัวเองอยู่รอด แต่ในที่สุดก็มารู้ว่าตัวเองรู้อะไรมากขึ้นเมื่อมีญาติชวนเปิดร้าน เราก็จะเป็นตัวตั้งเรื่องอาหารให้หมด และจากนั้นเราก็กระโดดเข้ามาอยู่กับอาหาร แล้วก็พบว่าเราเชี่ยวชาญเรื่องนี้มากกว่าที่คิด

มันเหมือนกับชีวิตได้บ่มมาระยะนึง มันไม่ใช่ว่าอยู่ๆ คนเราเรียนจบอาหารแล้วจะมายืนอยู่ตรงนี้ได้ ข้อแรกคุณต้องมีประสบการณ์ การทำเสีย การผ่านอะไรมาก่อน ไม่ใช่ว่าทำหนแรกปั๊บได้เลย เก่งเลย ประสบการณ์เนี่ยมันสำคัญ ทั้งชีวิตมา ดิฉันไม่ได้ประสบความสำเร็จในทุกจาน ในทุกอย่าง มันมีบางครั้งที่เราลองคิดอะไรใหม่ๆ ที่ดูเหมือนดี แต่สุดท้ายไม่รอด ดังนั้นชีวิตไม่ใช่ว่าสำเร็จในทุกจาน แต่คนเราบอกเลยว่ามันไม่มีอะไรที่เราทำไม่ได้ อย่าท้อนะมันมีทาง ปัญหาแก้ได้ทุกปัญหา เราผิดเราก็ต้องแก้ อย่าบอกว่าทำไม่ได้ ถ้ายังไม่ได้ลองทำ

งานชิ้นแรกเกี่ยวกับอาหารจริงๆ ของป้าป้อมคืออะไรคะ

งานชิ้นแรกเกี่ยวกับอาหารจริงๆ คือทำร้านอาหาร แต่พอทำร้านอาหารเนี่ย ทำให้เราพบคำตอบอีกอย่างว่า การที่เราชอบเรื่องอาหารเนี่ย การเปิดร้านอาหารไม่ใช่คำตอบเดียว เพราะว่าพอเปิดร้านอาหารเรานึกว่าเราจะได้สนุกกับการสร้างสรรค์นู่นนี่ แต่ความจริง มันมีปัจจัยที่บั่นทอนเราเยอะมาก เราพร้อมก็จริง แต่คนกินเขาจะเข้ามาไหม มันไม่ใช่พอเปิดร้านปั๊บเราจะได้พันหมื่นแสน วันนี้อาจจะเหลือสิบบาท วันหน้าได้หมื่นนึง มันมีสิ่งที่เราควบคุมไม่ได้ แต่เรามี Fixed Cost (ต้นทุนคงที่) นั่นคือค่าจ้างคน ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าใดๆ เนี่ย มันเครียดค่ะ ตอนนั้นก็รู้สึกไม่ไหว มันเครียด และขาดแรงบันดาลใจจะทำอะไร แค่เครียดกับตัวเลขก็แย่แล้ว ตอนนั้นก็มานั่งคิดว่าดีจังที่ไม่ติดบัญชี ไม่งั้นคงเครียดกว่านี้ 

ในที่สุดสิ่งที่จับได้ในตัวเองตอนหลังเนี่ย คือเราชอบการสอน และมีความสุขกับการสอนให้ใครทำอะไรแล้วเขาทำได้ แล้วพอมาถึงมาสเตอร์เชฟเนี่ย ตอนแรกที่ทีมงานโทรมาชวน เขาบอกจะมีรายการมาสเตอร์เชฟประเทศไทย เราตอบเขาเลย “ไม่แข่งหรอก แก่แล้ว” ทางทีมก็อึ้ง อ้าว! ยังไม่ได้พูดอะไรเลย เขาก็บอกจะขอเชิญมาสัมภาษณ์ ไม่ใช่ว่าได้ชื่อมาแล้วเอาเลย เขาก็ดูว่าอย่างน้อยเนี่ย เราก็ไม่ใช่คนที่เก่งที่สุด แต่การที่จะเป็นกรรมการรายการนี้คุณต้องมีความรู้พอควร และคุณต้องมีพลัง อย่าลืมว่าอาจารย์อาหารไทยเก่งๆ เนี่ยเยอะ แต่ท่านสุขภาพไม่ได้แล้ว ท่านจะมาวิ่งไล่ผู้เข้าแข่งขันแบบเราไม่ได้แล้ว

ดังนั้นการทำตรงนี้มันไม่ใช่แค่คุณรู้มากรู้น้อยเท่าไหร่ คุณต้องมีองค์ความรู้ประมาณนึง คุณต้องแข็งแรง คุณต้องมีไหวพริบและมีภาษา เพราะรายการนี้ไม่มีสคริปต์ ใครที่บอกว่ารายการเซ็ตให้เราเป็นแบบนี้ ไม่ใช่ เพราะเราเป็นคนแบบนี้โดยธรรมชาติ ดุโดยธรรมชาติ ไม่งั้นก็คงไม่ได้อยู่ในมาสเตอร์เชฟมาถึงสี่ปีแบบนี้ จะมีเด็ก หรือเซเล็บยังไง คาแรคเตอร์ก็ยังคงเดิม 

จากบทบาทในรายการมาสเตอร์เชฟ ป้าป้อมเห็นอะไรในเด็กรุ่นใหม่บ้างคะ 

จริงๆ ชอบนะ เพราะด้วยความที่เขาเป็นเด็กเนี่ย เขาจะกล้าได้กล้าเสีย เพราะงั้นเขาจะทดลองอะไรใหม่ๆ มากกว่าเรา ในขณะที่เราเป็นรุ่นเก่า เราจะติดอยู่กับสิ่งที่โดนสอนมา ต้องอย่างงั้นต้องอย่างงี้ แต่เด็กรุ่นใหม่เขาสามารถพลิกแพลงได้ แล้วในยุคเขาเนี่ย วัตถุดิบหรือเครื่องไม้เครื่องมือ เขามีมากกว่าเรา

ทำไมป้าป้อมดูเข้าใจเด็กรุ่นนี้ เพราะหลายครั้งผู้ใหญ่ก็จะชอบหงุดหงิดหรือดุเด็กๆ เวลาที่ทำแล้วไม่ได้ดั่งที่คาดหวัง มีเคล็ดลับอะไรให้ผู้ใหญ่คนอื่นๆ ในการคุยกับวัยรุ่นมั้ย

จริงๆ ในแง่การทำงานทุกอย่างที่อยากจะบอกก็คือเราเป็นผู้ใหญ่ก็จริง แต่เราต้องเปิดใจให้เด็ก ตัวเราเนี่ยจะมีความโชคดีที่มีลูกชายสามคน อยู่ในวัยที่พวกเขาแหละจะเป็นคนสอนเรา เขาจะมีวิธีพูด สอนให้เราลองนู่นนี่ เราไม่ต้องเห็นจะต้องติดอยู่กับหลักเกณฑ์เก่าๆ มาลองดู มันทำได้ ก็ยินดีจะรับ เพราะฉะนั้น การเข้าครัวด้วยกัน คุณเอาเทคนิคเรานะ แต่เราก็ฟังคุณด้วย และจริงๆ มันต้องมีฐานความเป็นครูไง เวลาทำคุณต้องสอนมากกว่าสั่ง ถ้าสั่งแต่สอนไม่เป็นเขาก็ทำไม่ได้

ป้าป้อมคิดเห็นอย่างไร ที่คนรุ่นใหม่อยากทำตามความฝัน แพชชั่นของตนเอง เช่น การทำธุรกิจ ร้านอาหารเป็นของตัวเอง

เราคิดว่าพื้นฐานมันเปลี่ยนไป คุณเรียนจบไม่ต้องไปทำงานบริษัทหรืออะไร ไม่ต้องทำงานเก้าโมงเช้าถึงห้าโมงเย็นก็ได้ ตอนนี้คุณทำอะไรก็ได้ วิธีทำมาหากินมันมีเยอะ เช่น ออนไลน์ ถ้าบางทีรู้เทคโนโลยีก็ทำได้

ส่วนคนที่อยากทำงานสายอาหาร ถ้าเขาตรงรักจริงๆ เรียนตรงสายไปเลยก็ดี และไม่ใช่เรียนอย่างเดียว ต้องหาประสบการณ์ด้วย แต่ว่าอย่าเพิ่งฝันหวาน เพราะงานในสายอาหาร ไม่ใช่งานที่จะได้เงินเยอะเหมือนธุรกิจเงินเป็นล้านหมื่นแสน คุณต้องทำได้ทุกตำแหน่ง ตรงนี้งานหนักนะ ถ้าไม่มีใจรักจริงๆ อยู่ไม่ได้ 

ฝากผลงานของป้าป้อมตอนนี้และในอนาคตหน่อยค่ะ

ตอนนี้นะคะ มาสเตอร์เชฟประเทศไทยซีซั่น 4 กำลังออนแอร์เลย สนุกเข้มข้นแน่นอน เพราะทีมงานคิดโจทย์ได้เหลือเชื่อมาก กรรมการเองก็ไม่รู้จนถึงหน้างาน เด็กจะไม่ตื่นเต้นไปกว่าเราหรือ อีกอันก็ครัวชั้นสูง ซึ่งได้รับการตอบรับดีมาก ไม่ว่าจะเป็นผู้ติดตามขาประจำจริงๆ หรือขาจรซึ่งเข้ามาดูเยอะ และขอบคุณที่เอาไปลองทำจริงๆ ถ้าอะไรที่แก้ไขได้ บอกมาจะนำไปแก้ไขนะคะ และอีกอย่างคือหนังสือสำรับที่ทุกคนอยากได้กำลังจะมาแล้วค่ะ เมื่อไหร่ที่จะเปิดจองจะแจ้งให้ทราบกันอีกทีนะคะ

ป้าป้อมมีอะไรที่อยากบอกน้องๆ ที่กำลังตามหาความฝัน หรือค้นหาตัวเองอยู่ไหมคะ

เชื่อไหมว่าตอนมัธยมปลาย เราคิดอะไรก็ผิด คือแบบอยากเรียนอะไร ดูสิ อยากเรียนบัญชีบ้าง รัฐศาสตร์บ้าง แล้วสุดท้ายมันได้ใช้ไหมล่ะ ก็ไม่ แต่ถ้าทำอะไรดีเนี่ยทำเถอะ ถ้าชอบและมีความสุขกับตรงนั้น แล้วเอามันไปใช้ในชีวิตต่อได้ก็ทำเลย สิ่งที่ลืมไม่ได้คือคุณพ่อคุณแม่ที่รักเราเสมอ อย่าเมินเฉยต่อคำแนะนำหรือคำเตือนสติของพ่อแม่

inspirer ป้าป้อม หม่อมหลวงขวัญทิพย์ เทวกุล
บทความ พี่แบม CAMPHUB
สัมภาษณ์ พี่ฟิวส์ CAMPHUB
ถ่ายภาพ พี่โอ CAMPHUB
ขอขอบคุณ เฮลิโคเนีย เอช กรุ๊ป และสำนักพิมพ์แสงแดด

The post ชวนคุยกับเชฟป้อม.. เส้นทางในวงการอาหาร และการได้เจอกับคนรุ่นใหม่ในมาสเตอร์เชฟ appeared first on CAMPHUB.

รู้จัก CAMPHUB in focus

สวัสดีค่าน้องๆ วันนี้ก็เป็นฤกษ์งามยามดี ที่เราจะมาเปิดคอลัมน์ใหม่ของ CAMPHUB นั่นก็คือ CAMPHUB in focus ซึ่งจะต่างจากคอลัมน์ idol และ inspire ตรงที่เราไม่ได้จะมาแนะนำอาชีพ หรือชวนน้องๆ ศึกษาเส้นทางเรียนต่อ แต่เราจะเจาะลึกเรื่องราวของคนเจ๋งๆในสังคม ว่าเขามีวิธีมองโลกยังไง เขาเคยทำอะไรมาบ้าง และอะไรคือเคล็ดลับที่ทำให้เขาโดดเด่นในสิ่งที่ตัวเองกำลังทำอยู่ค่า

TODAY’s focus ครูจุ๊ย อดีต ส.ส. ผู้มีแพชชั่นกับการพัฒนาการศึกษา

สำหรับคอลัมน์แรก พี่แบมขอพาทุกคนมารู้จักกับ ครูจุ๊ย หญิงแกร่งในวงการการศึกษา และผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาฟินแลนด์ ก่อนหน้านี้ครูจุ๊ยยังเป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคอนาคตใหม่ที่เราเคยเห็นในทีวีอีกด้วย วันนี้เราก็จะพาทุกคนมาเข้าใจวิธีคิดในการทำงาน วิธีการมองปัญหา และคติในการใช้ชีวิตของครูจุ๊ยกันน

แนะนำตัวให้น้องๆ รู้จักหน่อยค่า

สวัสดีค่ะ ครูจุ๊ย กุลธิดา รุ่งเรืองเกียรติค่ะ ตอนนี้เป็นกรรมการบริหารของคณะก้าวหน้า, ประธานกรรมการบริหารงานโรงเรียนต้นกล้าจังหวัดเชียงใหม่, ที่ปรึกษาประธานกรรมธิการการศึกษา และรองประธานอนุกรรมธิการด้านโครงสร้างพื้นฐานของโรงเรียนและสวัสดิภาพผู้เรียนค่ะ

ทำไมครูจุ๊ยถึงสนใจเรื่องการศึกษาคะ มีเหตุการณ์ไหนในช่วงชีวิตที่ส่งผลให้ครูจุ๊ยมาอยู่ตรงนี้ได้?

สิ่งที่ทำให้เราสนใจ และอยากทำงานการศึกษาคือประสบการณ์ตอนไปฟินแลนด์ ตอนนั้นอายุ 15-16 ปี พอเราไปถึง มีคนมาถามเราว่าเราชอบเรียนอะไร เราอยากทำอะไร เราสนใจอะไร เขาไม่บังคับอะไรเลย แม้แต่การเรียนภาษาฟินแลนด์ เขาก็ถามความสมัครใจ ว่าอยากเรียนไหม ถ้าอยากเขาจะสนับสนุน 

การที่มีคนมาเคารพเราขนาดนี้ แล้วสนใจกับสิ่งที่เราทำจริงๆ มันทำให้เรารู้สึกว่า เออ มันทำการศึกษาแบบนี้ก็ได้นี่หว่า ทำให้เรารู้สึกดีกับสิ่งนี้มากๆ และมันก็ทำให้เราอยากไปเรียนในที่ที่มันมีคนแคร์และใส่ใจเราได้เท่านี้ เลยเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เราอยากพัฒนาการศึกษาที่มีความรัก ความใส่ใจอยู่ในนั้น

แล้วตอนมหาลัย ครูจุ๊ยเลือกเรียนคณะอะไรคะ ใช่ครุศาสตร์รึเปล่า?

ตอนเลือกคณะจุ๊ยไม่มีความฝันอยากเป็นครูเลย จุ๊ยเรียนอักษร จุฬาฯ เอกภาษาอังกฤษ โทศิลปะการละคร พอเรียนจบตรี ก็ออกมาทำงานปีนึง แล้วก็ไปเรียนปริญญาโทที่ฟินแลนด์ต่อ เพราะมันฟรีในยุคนั้น

คิดว่าปัญหาการศึกษา เช่น การที่เด็กหาตัวเองไม่เจอ มันมีที่มาจากอะไรบ้าง? 

ปัญหามันมาจากทั้งโครงสร้าง และวัฒนธรรมที่ไม่เอื้อให้เด็กล้มแล้วลุก หรือเข้าใจว่าความชอบในวันนี้ อาจไม่ใช่ความชอบของ 3-4 ปีข้างหน้า

ปัญหาคือคุณบังคับให้เด็กต้องตัดสินใจสิ่งที่มันจะส่งผลกับเขาทั้งชีวิต คุณไม่สามารถทำให้การศึกษามันเป็นสิ่งที่เด็กรู้สึกเอนจอยหรืออยากทำสิ่งนี้ต่อไปเรื่อยๆได้ 

สิ่งที่ควรจะเป็นคือเด็กต้องรู้สึกว่า ได้ลอง ได้รู้ว่าชอบ ไม่ชอบอะไรก่อนเลือก หรือมีโอกาสเลือกใหม่ถ้าไม่โอเค แต่ปัจจุบันไม่ใช่ทุกคนที่มีโอกาสแบบนี้ 

ดังนั้นเมื่อโครงสร้างและวัฒนธรรมเองไม่ช่วยตรงนี้ เด็กไม่สามารถมีพื้นที่ที่จะทดลองได้ มันทำให้เขาต้องฟัง Second-hand experiences อ่ะ หรืออาจจะไปค่ายต่างๆ เพื่อลอง แต่ตัวระบบเองไม่อนุญาตให้เขาเปลี่ยนใจ โครงสร้างวัฒนธรรมก็ไม่เอื้อให้คนเราเก็บเกี่ยวประสบการณ์และได้ทดลองอย่างเต็มที่โดยที่ไม่ต้องกลัวล้ม

ทุกวันนี้ระบบศึกษามันพัฒนาขึ้นบ้างรึยังคะ จากที่เราบ่นๆ กันมาตลอด

ตัวระบบมันอยู่ที่เดิม ระบบโครงสร้างทั้งหมดมันแทบไม่เปลี่ยนไปเลย อย่างจุ๊ยเข้ามาทำงานนโยบาย ปีแรกเราวิพากษ์ตัวระบบยังไง ปีถัดไปมันก็ยังเป็นอย่างงั้น แทบไม่เปลี่ยนอะไรเลย คือเชิงระบบมันหมุนอยู่ที่เดิม แต่ที่เปลี่ยนไปคือผู้เรียน เพราะเขาเติบโตมาในยุคที่แตกต่างจากระบบ และคนสร้างระบบอย่างเต็มที่ เขาแตกต่าง และห่างจากระบบไปเรื่อยๆ

แล้วพวกนวัตกรรมการเรียนการสอนที่เข้ามาเสริม พอจะช่วยระบบการศึกษาของเราได้บ้างมั้ยคะ

ถ้าโครงสร้าง และวิธีการจัดการปัญหามันยังเหมือนเดิม ต่อให้เราเอานวัตกรรมการเรียนเจ๋งๆ ของฟินแลนด์มาใส่ในโรงเรียนไทยขนาดเล็ก มันก็ไม่เกิดหรอกค่ะ เพราะข้าวกลางวัน เด็กยังไม่อิ่มเลย ห้องน้ำยังสกปรก ครูยังตีเด็กโดยไม่มีเหตุผลอยู่เลย ดังนั้นคุณจะมาคาดหวังว่ามาเรียนอะไรล้ำๆ มันแทบไม่มีประโยชน์ เพราะว่ากายภาพเขายังไม่พร้อม

ถ้าโครงสร้าง และวิธีการจัดการปัญหามันยังเหมือนเดิม ต่อให้เราเอานวัตกรรมการเรียนเจ๋งๆ ของฟินแลนด์มาใส่ในโรงเรียนไทยขนาดเล็ก มันก็ไม่เกิดหรอกค่ะ

แล้วเราจะทำให้โรงเรียนไทยดีขึ้นได้ยังไงบ้าง มีนโยบายอะไรที่พอจะเป็นไปได้มั้ย

ปัญหาจริงๆ คือความเหลื่อมล้ำในประเทศไทย เรามีโรงเรียน 30,000 โรง ครึ่งนึงเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก แต่กระทรวงศึกษาฯ ใช้สูตรการคิดคำนวนการจัดสรรทรัพยากรแบบเดียวกันหมด ในการจัดการโรงเรียนที่ต่างกันคนละโลก ส่งผลให้โรงเรียนที่เล็กก็จะเล็ก และป่วยไปเรื่อยๆ

วิธีการจัดสรรงบประมาณในปัจจุบัน (ระบบงบประมาณต่อหัว) ทำให้เด็กที่อยู่ในโรงเรียนห่างไกล ได้งบน้อยมาก ซึ่งจริงๆ แล้วมันควรจะกลับหัวกันเลย โรงเรียนไกลที่มีเด็กอยู่ไม่เยอะ แต่จำเป็นต้องเปิดไม่งั้นเด็กไปเรียนที่ไหนไม่ได้แล้ว คุณต้องให้เงินเขาเยอะ เพราะค่าขนส่ง อาหารต่างๆ เขาต้องจ่ายเพิ่ม ค่าบริหารจัดการเขาต้องจ่ายเพิ่มเพราะโรงเรียนเขาไกล แต่ตอนนี้เขาได้เงินน้อยมาก บุคลากรก็น้อย แปลว่าครูคนเดียวต้องทำทุกอย่างยันขัดพื้นยันตัดหญ้า ยันต้องสอน ครูคนนึงทำทุกอย่าง ดังนั้นมันต้องไปแก้ที่การกระจายทรัพยากรของทั้งงบประมาณ และทรัพยากรที่เป็นครู เราจะใช้แบบแพทเทิร์นโหลเหมือนกันหมดไม่ได้แล้ว 

ทางออกคือคุณไปจัดเลยว่าโรงเรียนมีกี่ประเภท ต้องการทรัพยากรแบบไหนบ้าง แล้วคุณก็ให้ไปตามความเหมาะสม มันจะจัดได้ ประเทศไทยไม่ได้ขาดงบประมาณนะคะ ประเทศไทยกระจายงบได้แย่มาก อย่างเงินรายหัวเด็กตอนนี้ ไม่ขึ้นตามอัตราเงินเฟ้อมาสิบปีแล้ว มันจะพอได้ไง

คิดยังไงกับคนรุ่นใหม่ที่ตระหนักต่อปัญหาการศึกษา การเมือง และสิทธิมนุษชนมากขึ้นขนาดนี้

คิดว่าชีวิตคนรุ่นใหม่ กับบริบททางการเมืองภาพใหญ่มันเชื่อมโยงกันมากขึ้น ซึ่งถามว่ารู้สึกยังไง ก็ดีใจที่เยาวชนเริ่มตั้งคำถามกับปัญหาและสิ่งที่เป็นอยู่ 

เราอยู่ในยุคที่เยาวชนกำลังตั้งคำถามเพื่อพัฒนา ในทวิตเตอร์จุ๊ยจะมีนักเรียนส่งคำถามมาหาตลอด เขาถามว่าระบบคุณครูเป็นแบบนี้ได้มั้ย ถ้าหนูคิดว่ามันไม่แฟร์มันควรจะเป็นแบบไหน สภานักเรียนจะจัดการยังไงดีอะไรอย่างงี้ คือมันเกิดการตั้งคำถาม และเขาไม่กลัวที่จะมาหาความรู้เพิ่มเติม 

จุ๊ยประทับใจที่เขาไม่ได้แค่ตระหนักถึงสิทธิ หน้าที่ ความรับผิดชอบของตัวเอง แต่มันยังไปไกลถึงคนอื่นๆ ที่อยู่ร่วมสังคมด้วย มันไม่ใช่การเรียกร้องว่าแบบ “ฉันจะต้องมีชีวิตที่ดีขึ้น” แต่ “ฉันและเพื่อนของฉันในรุ่นเดียวกันจะต้องมีชีวิตที่ดีขึ้น” ถ้าสรุปคือนี่แหละคือสังคมที่จุ๊ยอยากเห็นและอยากให้มันเป็น

อะไรคือสิ่งสำคัญสำหรับครูจุ๊ยในฐานะคนขับเคลื่อนการศึกษาและการเมืองคะ

จุ๊ยจะกลับไปทบทวนตลอดว่าเป้าหมายที่เราเลือกมาทำงานตรงนี้ เรายังเดินไปสู่เป้าหมายนั้นอยู่รึเปล่า เราได้ทำงานเพื่อให้เกิดความเสมอภาคเท่าเทียมทางการศึกษาขึ้นในทุกๆ งานที่เราทำรึเปล่า สำหรับจุ๊ยมันคือการตั้งคำถามกับตัวเอง ไม่หยุดที่จะถามตัวเองและยอมรับว่าระหว่างทางมันเกิดความผิดพลาดบ้าง และมีสิ่งที่เราต้องพัฒนาบ้าง ซึ่งก็เหมือนกับการศึกษาภาพใหญ่ ที่เราต้องคอยตั้งคำถามกับมนัอยู่เรื่อยๆ ตรงไหนเราต้องพัฒนาบ้าง เราวิ่งไปเรื่อยๆ และต้องคอยกลับมาถามตัวเองว่าสิ่งที่เรากำลังทำอยู่มันใช่หรือไม่ใช่

ถ้าน้องๆ อยากเป็นเหมือนครูจุ๊ย ต้องทำยังไง

ไม่อยากให้เป็นเหมือนจุ๊ย อยากให้เป็นแบบน้องๆ อยากให้ทุกคนได้มีโอกาสถามตัวเองว่าอยากทำอะไร และให้โอกาสตัวเองในการตอบไม่ได้ หรือตอบได้ หรือตอบว่าชอบ ไม่ชอบ แต่ขอให้ทุกคนได้มีโอกาสในการทดลองและถามตัวเองว่าอยากทำอะไร 

คติของจุ๊ยคือเราต้องใจดีในการใช้ชีวิตกับตัวเองประมาณนึง เพราะถ้าเราคาดหวังกับตัวเองในปริมาณที่สูงลิ่ว เหมือนที่จุ๊ยเคยเป็นมันไม่ได้ทำให้อะไรดีขึ้นเลยอ่ะ มันทำให้คุณภาพการทำงานเราแย่ เพราะเรากดดันตัวเองจนเกินเหตุ เราควรรู้ข้อจำกัดและยอมรับข้อจำกัดของเรา ใจดีกับตัวเองให้มากขึ้น วางแผน และทดลองในสิ่งที่เราอยากทำ และผลจะเป็นยังไงก็ไม่เป็นไร เราได้รู้ว่ามันเป็นยังไง

ถ้าน้องๆ อยากช่วยพัฒนาการศึกษามีอะไรจะบอกเขามั้ยคะ

การศึกษาเป็นเรื่องของทุกคน ทุกคนมีบทบาทส่วนใดส่วนนึงทั้งสิ้น ในการช่วยพัฒนาการศึกษาของประเทศนี้ ในระดับปัจเจค ถ้าคุณมีเพื่อนข้างบ้านที่เขาถูกกัดดันให้เรียนหนัก การที่คุณอยู่ข้างๆ เด็กคนนั้นแล้วรับฟังเขา คุณก็ได้ช่วยแล้ว แต่ถ้าอยากมาทำงานภาพใหญ่ขึ้นหน่อย มันก็จะมีองค์กรธุรกิจเพื่อสังคมต่างๆ ที่ช่วยเรื่องการศึกษา ถ้าออกไปแล้วก็อยากให้ไปตั้งคำถามต่อ ถึงตัวโครงสร้างที่ทำให้เกิดปัญหาลักษณะนี้ อยากให้ไป อยากให้เห็น และไม่อยากให้หยุดที่แค่เราไปสร้างห้องสมุดแล้วจบ แต่อยากให้ตั้งคำถามต่อว่าอะไรทำให้เขาไม่มีห้องสมุดดีๆ เหมือนในกรุง

การศึกษาเป็นเรื่องของทุกคน ทุกคนมีบทบาทส่วนใดส่วนนึงทั้งสิ้น

เป็นยังไงกันบ้างเอ่ยสำหรับอีพีแรกของ CAMPHUB in focus อ่านมาถึงกันตรงนี้แล้ว คำถามที่ทุกคนสงสัยเกี่ยวกับการศึกษาไทย บทความนี้ก็น่าจะทำให้ทุกคนเข้าใจถึงต้นตอของปัญหาต่างๆ ที่มีอยู่ในทุกวันนี้กันมากขึ้น ถ้าน้องๆ คนไหนที่อยากมาทำงานในด้านการพัฒนาการศึกษา พี่แบมก็หวังว่าน้องๆ จะได้เชื้อเพลิงชั้นดีในการเติมไฟให้น้องๆ เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาการศึกษาของบ้านเราเนาะ แต่จะให้ประชาชนออกมาขับเคลื่อนอยู่ฝ่ายเดียวก็คงไม่ได้ เราก็หวังว่าภาครัฐจะเข้าใจในปัญหาแล้วมาแก้ไขปัญหานี้อย่างจริงจังด้วยนะ สำหรับวันนี้พี่แบมและครูจุ๊ยต้องไปก่อน สวัสดี บั๊ยบายจ้าาา..

เขียนและสัมภาษณ์ พี่แบม พี่ฟิวส์ CAMPHUB
ถ่ายภาพ พี่โอ CAMPHUB
ขอขอบคุณสถานที่ สัปปายะสภาสถาน รัฐสภา

The post ชวนคุยกับครูจุ๊ย.. ในวันที่สังคมตั้งคำถามกับการศึกษาไทย appeared first on CAMPHUB.